Özellik Değil Fayda Yazın: Uygulama Metinlerini Baştan Yazmak

Vakti Geçmeden’in ilk mağaza açıklamasını ben yazmıştım. İlk cümlesi aşağı yukarı şöyleydi: “Konum tabanlı filtreleme ve gerçek zamanlı stok senkronizasyonu ile çalışan bir gıda israfı önleme platformu.”

Teknik olarak doğru. Yaptığı işi eksiksiz anlatıyor. Ve bu cümleyi okuyan hiç kimse uygulamayı indirmiyor.

Sorun şuydu: ben uygulamayı yazan kişi olarak onu bileşenleriyle tanıyordum. İndiren kişi ise bileşenlerini değil, hayatında neyi değiştireceğini merak ediyordu. O cümlenin yerine şunu koydum: “Yakınındaki fırın ve marketlerin gün sonunda kalan ürünlerini yarı fiyatına al.”

Aynı uygulama, aynı özellikler. Farklı cümle.

Neden geliştiriciler özellik yazar

Bu bir yetenek eksikliği değil, bakış açısı meselesi. Aylarca bir sistemi kurmuşsunuzdur; sizin için o sistemin en dikkat çekici yanı, çözmesi zor olan kısmıdır. Gerçek zamanlı senkronizasyonu ayakta tutmak zordu, o yüzden onu yazmak istiyorsunuz.

Kullanıcı için ise senkronizasyonun zor olması hiçbir şey ifade etmiyor. Onun umursadığı şey, gördüğü ürünün gerçekten orada olması. Yani sizin “zor iş” dediğiniz şey, kullanıcı için sadece “çalışıyor olması gereken” bir varsayım.

Dönüştürme tablosu

Kendi uygulamalarımdan çıkardığım örnekler. Sol sütun benim ilk yazdığım, sağ sütun sonradan koyduğum:

Sağ sütundaki cümlelerin ortak yanına dikkat edin: hepsi kullanıcıyı özne yapıyor ve çoğu somut bir ana gönderme yapıyor — metroda, yürüme mesafesinde, iş bitene kadar. Soyut fayda (“daha kolay”, “daha hızlı”) neredeyse özellik kadar etkisiz.

Mağaza açıklamasında sıra önemli

Mağaza sayfasında kullanıcı açıklamanın tamamını okumuyor. İlk iki–üç satır görünüyor, gerisi “devamını oku” arkasında. Dolayısıyla açıklamanın ilk cümlesi, bütün metnin en çok emek verilmesi gereken yeri.

Kullandığım sıralama şu:

• 1. cümle: Kullanıcının kazandığı şey, tek cümlede, teknik terim olmadan.
• 2. cümle: Kim için — hedef kitleyi netleştiren cümle. Herkes için olan hiçbir şey kimse için değil.
• Sonraki blok: Nasıl çalıştığı, üç adımda.
• Sonra: Özellik listesi. Evet, burada özellik yazabilirsiniz — çünkü buraya kadar okuyan kişi zaten ikna olmuş, detay arıyor.

Yani özellik dili yasak değil; sadece yeri en baş değil. İlgilenmeyen birini ikna eden şey fayda, ilgilenen birini karar verdiren şey detay.

Arayüz metinleri: en çok ihmal edilen yer

Mağaza metnine emek verip arayüz metinlerini olduğu gibi bırakmak çok yaygın. Oysa kullanıcının gerçekten okuduğu cümleler orada. Üç yer özellikle belirleyici:

Boş ekranlar. Kullanıcının uygulamayı ilk açtığında gördüğü şey genelde boş bir liste oluyor. “Henüz kayıt yok” demek, bir şeyin eksik olduğunu söylüyor ama ne yapılacağını söylemiyor. Bunun yerine ne yapılabileceğini yazmak gerekiyor: “Yakınındaki işletmeleri görmek için konumunu aç.” Yanına da o eylemi yapan düğmeyi koymak.

Hata mesajları. Geliştirici olarak hatayı sistemin diliyle yazma eğilimi çok güçlü. “İstek başarısız oldu (kod: 503)” cümlesi kullanıcıya hiçbir şey söylemez. Kullanıcının cevaplaması gereken soru şu: benim suçum mu, ne yapmalıyım, tekrar denemeli miyim? “Bağlantı kurulamadı. İnternetini kontrol edip tekrar dene.” — üç sorunun üçüne de cevap veriyor.

Düğme metinleri. “Tamam”, “Gönder”, “Onayla” gibi genel kelimeler yerine eylemi yazmak. Bir onay penceresinde “Tamam” ile “Siparişi iptal et” arasındaki fark, kullanıcının yanlışlıkla bastığında hissettiği pişmanlık farkı.

Yazdıktan sonra ne yapıyorum

Metni yazdıktan sonra uyguladığım iki kontrol var. Birincisi, cümleyi uygulamayı hiç görmemiş birine okutup “sence bu ne işe yarıyor” diye sormak. Açıklamak zorunda kalıyorsam cümle çalışmıyor demektir.

İkincisi daha acımasız: kendi cümlemi alıp içindeki ürün adını başka bir uygulamanın adıyla değiştiriyorum. Cümle hâlâ mantıklı duruyorsa, o cümle benim ürünüm hakkında hiçbir şey söylemiyor demektir. “Kullanıcı dostu arayüzüyle hayatınızı kolaylaştırır” cümlesi her uygulama için doğrudur — dolayısıyla hiçbiri için doğru değildir.

Metin yazmak, geliştirmenin dışında bir iş gibi görünüyor. Ama ürünün karşılaştığı ilk şey metin: kullanıcı önce cümleyi okuyor, sonra uygulamayı açıyor. Kodun ne kadar iyi olduğu, o cümle onu içeri sokabildiyse anlam kazanıyor.

• Pazarlama
• İçerik
• UX
• Ürün